STANDPUNT OVER ZWARTE PIET

Het Sint-Nicolaasgenootschap Nederland (SNG) omarmt zoals vanzelfsprekend het Sinterklaasfeest. Dit feest is er niet alleen voor kinderen, maar voor alle Nederlanders. De grootste traditie van Nederland is er gekomen door de jarenlange, sublieme samenwerking tussen Sint-Nicolaas, zijn Pieten en de vele landgenoten die het feest hebben willen vieren en dat uitgedragen hebben. Miljoenen Nederlanders dragen het Sinterklaasfeest op handen en zij koesteren dit ijzersterke duo.

De uitbeelding van Zwarte Piet was ook voor jaren een belangrijke en breed gewaardeerde pijler onder het feest. In dat spel en in zijn betekenis paste de donkere uitdossing van de knecht. Het viel samen met zijn duivelse oorsprong, de uiteenlopende figuren uit de (regionale) kinderschrik en de contrasterende, ondersteunende functie naast Sint-Nicolaas. Het spel van licht en donker, goed en kwaad, maar ook van schuld en vergeving. Aspecten die hedentendage wellicht allemaal niet zo duidelijk in het oog springen bij het zien van Zwarte Piet, maar die in zijn personage wel degelijk vertegenwoordigd zijn. Het SNG ziet in die religieus-culturele geschiedenis grotendeels de oorsprong van de knecht, hetgeen wij met gedegen historisch bronmateriaal onderbouwen.

In de afgelopen jaren is er nadrukkelijk discussie gevoerd over de uitbeelding van deze knecht. Zou in hem niet een verband zichtbaar zijn met racisme en slavernij? Hoezeer dat laatste met géén enkele feitelijke (historische) onderbouwing valt te staven, neemt het niet weg dat een groeiende groep zich beledigd voelt door een in hun ogen stereotype uitbeelding van een zwarte medemens. Hoezeer discriminatie, onderdrukking en racisme volkomen tegenstrijdig zijn met de beoogde beleving van het Sinterklaasfeest in Nederland, blijft een traditionele uitbeelding van Zwarte Piet toch die gevoelens en polarisatie aanwakkeren. Dat betreuren wij als SNG. Het feest wordt naar ons idee gevierd als binding tussen generaties, tradities, culturen en vooral mensen(kinderen). Het wordt niet gevierd om verwijdering daartussen, evenals dat het niet gevierd en georganiseerd wordt voor racistische motieven.

De maatschappelijke discussie die als gevolg van die ervaren gevoelens gevoerd is, heeft geleid tot verdergaande aanpassingen van Piet. Als SNG sluiten wij de ogen niet voor die veranderingen rond de uitbeelding van Piet. Wij respecteren de keuzes die bijvoorbeeld Pietvertolkers en intochtcommissies daarbij maken om recht te doen aan traditie én opinie. In die rolopvatting zijn zij overwegend creatief, vriendelijk, uitnodigend en respectvol. Het SNG hoopt dat vooral op die kernmerken de nadruk kan komen te liggen in de viering van het feest, in de omgang met diegene die het feest (uit)dragen en de omgang met elkaar als vierders van een eeuwenoud Sint-Nicolaasfeest.